कृषि

राप्ती नदीका बगरमा फल्दै किसानको पौरख
कृषि

राप्ती नदीका बगरमा फल्दै किसानको पौरख

चुमा आचार्य लमही, ३ जेठ । विगत ६ महिनादेखि जिल्लाको गढवा ५ बोधिपुरका हेम नारायण चौधरी देउखुरी राप्ती पुल नदी बगरमा पसिना बगाउँदैछन् । उनी जस्तै लमही नगरपालिका ६ घुम्नाका सहिद अन्सारी यतिबेला तरकारी र खरभुजा खेतीमा ब्यस्त छन । तातो बालुवामा खाली खुट्टाले हिँड्दा–हिँड्दै पैतलाको स्वरूप नै उनको परिवर्तन भईसकेको छ । जुत्ता–चप्पल लगाएर खेतीबालीमा जाँदा खेतीबालीलाई असर पर्छ, भन्ने उनको बुझाईं छ । कडा मेहनतले खेती किसानी गरेका अन्सारी पुख्र्यौली पेशा नै हो । घरपरिवारको दैनिक खर्च जोहो, रोजी रोटीका लागि थप कडा मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था आईंलाग्यो । जग्गा लिजमा लिएर तरबुजा, तरकारी खेती गरी दैनिकी चलाउँदै आएका अन्सारी र उनको घरपरिवारले नेपालीमै बसोबास गर्न थालेको २ पुस्ता बित्यो । तर पनि नागरिकता बनाउन नसक्दा राज्यले कृषिका लागि दिने अनुदान समेत लिन पाएका छैनन् । उनको दिन र रात राप्ती पुल ...
कपुरकोटमा कोल्डस्टोर स्थापना
कृषि

कपुरकोटमा कोल्डस्टोर स्थापना

दाङ, २ जेठ । सल्यानको कपुरकोटमा कोल्डस्टोर स्थापना भएको छ । बेमौसमी तरकारीलाई भण्डारण गर्नका लागि कपुरकोटमा कोल्ड स्टोर स्थापना गरिएको हो । नर्वेजियन दुतावासको आर्थिक सहयोगमा वैकल्पिक उर्जा प्रबर्धन केन्द्र ईसिमोडको साझेदारीमा सिप्रेड र कपुरकोट गाउँपालिकाको सहकार्यमा कोल्ड स्टोर स्थापना गरिएको कपुरकोट गाउँपालिकाका प्रमुख प्रसाशकिय अधिकृत भरत कुमार वलीले जानकारी दिनुभयो । गाउँपालिकाको ११ लाख र सहयोगी संस्थाको ४३ लाख गरी ५४ लाख लागतमा कोल्ड स्टोर निर्माण गरिएको प्रमुख प्रसाशकिय अधिकृत वलीले बताउनुभयो । कोल्ड स्टोर स्थापनाले कृषकलाई राहत हुने र यो परियोजना नेपालमा पाईलोट परियोजना रहेको नविकरणिय उर्जा ब्यवस्थापन संयोजक ओम प्रसाद पौडेलले जानकारी दिनुभयो । यसको व्यवस्थापन नविकरणिय उर्जा व्यवस्थापन तथा खाद्य सुरक्षा परियोजनाले गरेको छ ।...
गढवा गौशाला केन्द्रबाट गाईको मुत्र बिक्रि सुरु
कृषि

गढवा गौशाला केन्द्रबाट गाईको मुत्र बिक्रि सुरु

दाङ, २९ बैशाख । गढवा गौशाला तथा स्थानीय प्रजातीका गाई संरक्षण केन्द्रबाट गाईको मुत्र बिक्रि सुरु सुरु भएको छ। स्थानीयहरुले औषधीको लागि गाई संरक्षण केन्द्रबाट गाईको मुत्र किन्ने गरेको गढवा गौशाला तथा स्थानीय प्रजातीका गाई संरक्षण केन्द्रका व्यवथापक भक्त बहादुर रोकाले जानकारी दिनुभयो। गाई संरक्षण केन्द्रमा हाल २ सय ७५ गाई र २० बाच्छाबाच्छी रहेका छन्। माग अनुसार गाई मुत्र संकलन गरेर २५ रुपैयाँ प्रति लिटरका दरले बिक्री गरेको गाई संरक्षण केन्द्रका अध्यक्ष जित बहादुर आले मगरले जानकारी दिनुभयो। २०८० बैशाख १ गतेदेखि गाई मुत्र बिक्री सुरु गरीएको अध्यक्ष मगरले जानकारी दिनुभयो। प्रशोधित बिनानै २५ रुपैयाँ प्रति लिटरका दरले बिक्री गरेका छौ, प्रशोधित गरेर बेच्दा एक सय भन्दा बढी मुल्य पर्न सक्ने बताउनुभयो। गाईबाट संकलित मुत्र प्रशोधन गरि औषधिको रुपमा बिक्रि गर्नका लागि योजना बनाई रहेको गढवा गाउ...
सल्यानमा चट्याङ पर्दा ८ पशु चौपाया मरे
कृषि

सल्यानमा चट्याङ पर्दा ८ पशु चौपाया मरे

दाङ, २७ बैशाख । सल्यानमा गोठमा चट्याङ पर्दा ८ पशु चौपाया मरेका छन् । राति करिब १० बजे बन्गाड कुपिण्डे नगरपालिका-५ मैनेनीका लालबीर पुनको गोठमा चट्याङ पर्दा बाँधेर राखेका ८ वटा पशु चौपाया मरेका हुन् । राति परेको चट्याङबाट पुनका एक गोरु, दुई गाई, चार बाख्रा र एक बोका मरेकाे जिल्ला प्रहरी कार्यालय सल्यानका सूचना अधिकारी तथा प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक भवानीप्रसाद धमलाले बताए । ८ पशु चौपाया मर्दा १ लाख १५ हजार बराबरको क्षति भएको उनले जानकारी दिए । लालबीर पुनले पशुपालन गरेर जिविकोपार्जनका लागि नुनतेलको जोहो गर्दै आएका थिए । चट्याङले गाईगोरु र बाख्रा मरेको आफूले बिहान मात्र थाहा पाएको बताए ।...
शिक्षण छाडेर पशुपालनमा रमाइरहेका घोराहीका गोपाल
कृषि

शिक्षण छाडेर पशुपालनमा रमाइरहेका घोराहीका गोपाल

दाङ, २६ बैशाख । दाङको घोराही उपमहानगरपालिका–२ रामपुर निवासी ३४ वर्षीय गोपाल खनाल विसं २०७३ सालअगाडि उहाँ शिक्षण पेसामा आवद्ध हुनुहुन्थ्यो । गाउँमै एक बोर्डिङ स्कुलमा पढाउँदै आउनुभएका उहाँ पछिल्लो आठ वर्षदेखि भने शिक्षण छोडेर कृषि पेसामा लागिरहनुभएको छ । ‘ग्रीन लक्ष्मी गाई तथा भैँसी फर्म’ स्थापना गरेदेखि उहाँ अरु सबै काम छोडेर यही पेशामा रमाइरहनुभएको छ । “शिक्षण पेसा अथवा अन्य कुनै जागीर गर्नुभन्दा आफ्नै व्यवसाय गर्दा आत्मसन्तुष्टि र आम्दानी पनि हुने बुझाइसहित फर्म स्थापना गरेको थिए । अहिले यसमै रमाइरहेको छु”, खनालले भन्नुभयो, “कोरोनाको समयमा केही समस्या भए पनि अहिले सहज हुँदैगएको छ । अब त यसैमा अभ्यस्त भइसकेँ ।” सुरुआती दिनमा चार लिटरबाट दूध बेच्न सुरू गर्नुभएका उहाँले हाल एक सय २० लिटर उत्पादन गरेर बिक्री गरिरहनुभएको छ । त्योमध्ये अधिकांश दूध डेरीलाई बिक्रिविरण गर्दै आएक...
तुलसीपुर उपमहानगरमा माटो परीक्षण गर्न सुरु
कृषि

तुलसीपुर उपमहानगरमा माटो परीक्षण गर्न सुरु

दाङ, २३ वैशाख । तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाले कृषकका खेतबारीको माटो परीक्षण गर्न थालेको छ । उपमहानगरको कृषि शाखाले वडा नम्वर २ बाट माटो परीक्षण गर्न सुरु गरेको हो । माटो परीक्षण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उपमहानगर प्रमुख टिकाराम खड्काले कृषिलाई आधुनिकिरण गर्न माटो परीक्षणको सुरुवात गरिएको बताउनुभयो । परम्परागत कृषिले कृषकको जीवनयापन नहुने भन्दै प्रमुख खड्काले उब्जनी बढाउनकालागि माटो परीक्षण आवश्यक भएको बताउनुभयो । माटोको अवस्था पहिचान गरी सोही बमोजिमका किटनाश औषधि प्रयोग गर्न मेयर खड्काले कृषककालाई आग्रह गर्नुभयो । क्रमश सबै वडाका किसानका खेतबारीको माटो परीक्षण गरिने उहाँले बताउनुभयो । वडा अध्यक्ष भिमबहादुर योगीका अनुसार आज २ सय जना कृषकले माटो परीक्षणकालागि माटोको स्याम्बल वडा कार्यालयमा बुझाएका छन् । संकलन गरिएको माटोको स्याम्बल माटो तथा मल परीक्षण प्रयोगशाला बाँकेमा पठाइने ...
देउखुरी :  राजमार्गमै खरभुजा…
कृषि

देउखुरी : राजमार्गमै खरभुजा…

चुमा आचार्य लमही, २२ बैशाख । पूर्व पश्चिम महेन्द्र राजमार्ग स्थिति देउखुरीका विभिन्न स्थानमा सडककै छेउमा निक्कै भिडभाड देखिन्छ । यो भिडभाड गाडी चड्ने र ओर्लनेको भने होइन । यो भिड सडकमै खरभूजा किन्नेको हो । लामो तथा छोटो दुरिका सवारीहरू सडकमै गाडी रोकाएर खरभूजा किन्नेको अत्याधिक भिड देखिन्छ । देउखुरीको राप्ती तटबन्धबाट नदी उकास बगरमा यहाका किसानहरूले खरभूजा खेती गर्ने गर्दछन । उनीहरूके आफैके उत्पादन गरेको खरभूजा आफै राजमार्गमा बेच्ने गरेको बताउँछन् । राप्ती नदीले खेतीयोग्य जमिनलाई बगर बनाएपछि प्रभावित क्षेत्रका किसान खरबुजा खेतीतर्फ लागेका छन् । बगरमा खरबुजा फलाउन थालेपछि किसानले राम्रो आम्दानी गर्दै आएका छन् । वर्षेनी बाढीले सयौं बिगहा जमिन बगर बनाउने गरेको छ । यद्यपि प्रत्येक बर्ष तटबन्ध गर्दा बगर हुनबाट जोगिएको जमिनमा किसानहरूले खरबुजा खेती गर्दै आएको किसान जोगमती चौधरीले बताइन...
तुलसीपुरमा ‘माटो परिक्षण शिविर’ गरिदै
कृषि

तुलसीपुरमा ‘माटो परिक्षण शिविर’ गरिदै

दाङ, २१ बैशाख । तुलसीपुरमा किसानको खेतबारीको माटो परिक्षण गर्न थालिएको छ । जथाभावी रासायनिक मलको प्रयोग बढ्दै गएकाले माटो परिक्षण गरी आवश्यक प्राविधिक ज्ञान दिन माटो परिक्षण गर्न लागिएको हो । कृषि ज्ञान केन्द्र दाङको प्राविधिक सहयोगमा तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाको कृषि शाखाले किसानको खेतबारीको माटो परिक्षण गर्न थालेको हो । माटो परिक्षणका लागि यहि बैशाख २३, २४ र २५ गते विभिन्न ठाउँमा ‘माटो परिक्षण शिविर’ आयोजना गरिएको कृषि शाखा प्रमुख धनराज गौतमले जानकारी दिनुभयो । शिविरमा माटो परिक्षण निशुल्क गरिने उहाँले बताउनुभयो । बैशाख २३ गते वडा नम्बर २ को कार्यालय, २४ गते कृषि शाखामै र २५ गते १४ नम्बर वडा कार्यालयमा शिविरको आयोजना गरिएकोले पायक पर्ने किसानलाई माटो परिक्षण गराउन कृषि शाखाले अनुरोध गरेको छ । शिविरमा ल्याउने नमुना माटोको बारेमा कृषि शाखाले विभिन्न सहकारीमार्फत किसानलाई अभिमु...
वडा सरकारले बाख्रा वितरण गरेपछि एकल महिला किसान खुसी
कृषि

वडा सरकारले बाख्रा वितरण गरेपछि एकल महिला किसान खुसी

दाङ, १७ बैशाख । दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिका वडा नम्बर -१२ ले बाख्रा पाल्ने अति विपन्न एकल महिला किसानलाई बाख्रा वितरण गरेको छ । वडाले सोमबार १० जना महिला किसानलाई बाख्रा वितरण गरेको हो । वडाका बुधनी चौधरी, लक्ष्मी घर्ती, सरस्वती अधिकारी ,शान्ता नेपाली, माया चौधरी, मैती बिक, कमला गिरी, टोटा चौधरी, मिना चौधरी र नपन्या चौधरीलाई वडाले एक/एक वटा बाख्रा बितरण गरेको हो । त्यस अवसरमा वडा अध्यक्ष खुशीराम चौधरीले अतिविपन्न एकल महिलालाई आयआर्जनमा सहजताका लागि बाख्रा वितरण गरिएको बताउनुभयो । उहाँले वडामार्फत वितरण भएका बाख्राबाट किसानले लाभ लिने बताउनुभयो । बाख्रापालनबाटै धेरै महिलाले दैनिक जीवनयापन गरिरहेको बताउँदै अध्यक्ष चौधरीले आगामी दिनमा पनि किसानमैत्री कार्यक्रम ल्याउने बताउनुभयो । उहाँले यसपछि पनि हिंसापिडित महिलालाई एक वर्षसम्म चलाउन पाउने गरी प्रतिमहिला २० हजारका दरले पाँच ...
होलेरीमा खसी बोका कृषि हाटबजार सञ्चालन हुँदै
कृषि

होलेरीमा खसी बोका कृषि हाटबजार सञ्चालन हुँदै

दाङ, १६ वैशाख । रोल्पाको होलेरी कृषि हाटबजारमा यस वर्षबाट खसी बोका हाट बजार सञ्चालनमा आउने भएको छ । होलेरीमा गतवर्ष देखि कृषि हाटबजार सञ्चानमा आएको हो । गर्त बर्ष कृषि उपज तरकारीको बजारीकरण भएकोमा यस वर्षबाट खसी बोका को पनि बजारीकरण गरि कृषकलाई मनग्य आम्दानीमा जोड्ने उदेश्यका साथ हाट बजार सञ्चानमा ल्याउन लागिएको रुन्टीगढी गाउँपालिका अध्यक्ष जनक पुनले जानकारी दिनुभयो । गर्ष वर्षको कृषि हाटबजारबाट रुन्टीगढीका कृषकले राम्रो आम्दानी गरेपछि अहिले फेरी उक्त हाटजजारमा खसी बोकाको पनि हाटबजार सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको छ । त्यस्तै यस हाटबजार सफल भएपछि यस वर्षबाट रुन्टीगढी गाउँपालिका वडा न ४ को सुर्पालमा समेत हाटबजार सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको छ । रुन्टीगढी गाउँपालिका तथा गाउँपालिकामा रहेको गोल परियोजना लगाएत संघ सस्थाको सहयोग सञ्चालन हुने हाटबजारको रुन्टीगढी गाउँपालिकाको पशु शाखाले सहजीकरण...